Gadael Neb ar Ôl: Camau Gweithredu ar gyfer adferiad o blaid pobl hŷn

Gadael Neb ar Ôl: Camau Gweithredu ar gyfer adferiad o blaid pobl hŷn

Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru (19.08.20):

“Heddiw rwy’n cyhoeddi Gadael Neb ar Ôl: Camau Gweithredu ar gyfer adferiad o blaid pobl hŷn, sy’n nodi’r camau sydd eu hangen i ymateb i’r heriau mwyaf sy’n wynebu pobl hŷn a’r gwaith tymor hwy sydd ei angen i sicrhau nad yw pobl hŷn yn cael eu gadael ar ôl wrth ail-adeiladu ein cymdeithas dros y misoedd i ddod a thu hwnt i hynny.

Mae llawer o’r galwadau am weithredu yn yr adroddiad  yn deillio o drafodaethau mewn sesiynau ymgysylltu â phobl hŷn, grwpiau cymunedol ac eraill, ynghyd â thystiolaeth a dadansoddiad a gynhaliwyd gan fy swyddfa i. Mae camau y mae angen i Lywodraeth Cymru eu cymryd, yn fy marn i, ac rwyf hefyd wedi tynnu sylw at feysydd ar gyfer gweithredu gan gyrff cyhoeddus ac eraill, ac rwyf hefyd wedi nodi meysydd lle yr wyf yn cymryd camau ac yn gweithio gydag eraill i gyflawni newid.

Mae’n amlwg o’m hymgysylltu â phobl hŷn fod llawer yn parhau i ddioddef amgylchiadau eithriadol o anodd oherwydd y pandemig, sydd wedi effeithio arnynt ac wedi gadael rhai yn teimlo’n bryderus am y dyfodol a heb yr hyder sydd ei angen i fynd allan ac ymgysylltu â’u cymunedau eto. Rwyf hefyd wedi bod yn bryderus, ac yn parhau felly, ynghylch i ba raddau y mae hawliau pobl hŷn wedi cael eu hamddiffyn a’r angen i sicrhau bod hawliau sydd wedi eu dileu yn cael eu hailsefydlu.

Er gwaethaf yr amgylchiadau anodd hyn, mae’r pandemig hefyd wedi dangos y gorau ohonom mewn sawl ffordd. Rwyf wedi clywed cynifer o straeon ysbrydoledig am y ffordd y bu pobl yn cynorthwyo’i gilydd, am y ffordd y mae sefydliadau cymunedol a llawer o gyrff cyhoeddus wedi ymateb yn gyflym i’r hyn sydd ei angen ac wedi bod yn greadigol o ran canfod ffyrdd newydd o gyrraedd, cysylltu a helpu. Mae’n hanfodol ein bod yn harneisio’r profiadau cadarnhaol hyn yng ngham nesaf y pandemig ac yn ymgysylltu â phobl hŷn gan eu galluogi i chwarae eu rhan yn yr adferiad o Covid-19, sy’n defnyddio profiad ac arbenigedd pob cenhedlaeth, gan gymryd y camau nesaf gyda’n gilydd.

Mae cyfnod heriol ac ansicr o’n blaenau, ac mae angen i ni sicrhau bod gwersi’n cael eu dysgu o brofiadau’r misoedd diwethaf. Mae angen amddiffyn hawliau pobl hŷn yn well, a lle y maent wedi cael eu dileu, mae angen eu hailsefydlu. Profodd a theimlodd llawer o bobl hŷn eu bod wedi cael eu heithrio, a rhaid peidio â gadael i hynny barhau. Mae angen rhoi cymorth i’r rhai sydd wedi colli anwyliaid wrth iddynt alaru, ac aduno’r rhai sydd wedi cael eu gwahanu oddi wrth eu hanwyliaid. Wrth i gynlluniau gael eu gwneud ar draws y Llywodraeth a chyrff cyhoeddus i symud ymlaen o’r cam hwn yn y pandemig, rhaid sicrhau mai’r addewid fydd ‘gadael neb ar ôl’.”

Heléna Herklots

Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru
Llais ac eiriolwr annibynnol ar gyfer pobl hŷn

Share